Valentín Paz Andrade na rede

Valentín Paz Andrade, o homenaxeado nas Letras Galegas 2012, xa ten páxina web oficial.

A Consellería de Cultura e Educación, a través da Secretaría Xeral de Política Lingüística, e co apoio da Real Academia Galega,  o Consello da Cultura Galega, e mais o desenvolvemento asumido por Industrias Pesqueras, (revista fundada, en 1927, por Valentín Paz-Andrade e que hoxe dirixe o seu fillo, Alfonso Paz-Andrade), presentaron este proxecto que pretende divulgar a vida e obra deste “intelectual non especialista, que era como un sabio renacentista con coñecementos universais, que ficaba ben seguro de que os valores da cultura se lle dan as costas ás preocupacións, ás inquedanzas, á sorte dos homes do seu tempo, en xeral, non acadan trascendencia“, segundo o definiu Isaac Díaz Pardo.

Este web oficial do autor será un punto de referencia con información contrastada, que inclúe a súa biografía, unha bibliografía completa, un apartado de elementos multimedia con fotografías e textos inéditos dixitalizados, unha sección de novas, e unha axenda de actos e exposcións conmemorativas.

Na súa presentación, Anxo Lorenzo, Director Xeral de Cultura,  referiuse ao web como “a versión máis actual e universal de Paz-Andrade, que é a súa nova dimensión dixital”. E definiuno como “unha nova fiestra para achegármonos a Valentín Paz-Andrade desde calquera punto de Galicia e desde calquera punto do mundo, cun acceso libre para calquera usuario e co coidado e o rigor dos axentes máis implicados”.

No mesmo acto de presentación, o secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García, salientou o compromiso lingüístico que adoptou Valentín Paz-Andrade coa lingua galega: “Fíxoo cando foi director do xornal Galicia, unha das primeiras tentativas serias de querer introducir a nosa lingua na prensa diaria, e demostrouno cultivando a lingua propia en ensaios e nunha obra poética que, precisamente este ano, se nos vai mostrar como unha revelación”.

Esta nova ventá aberta ao universo de Valentín Paz Andrade vai permitir que nos acheguemos á súa vida, á súa obra e ao seu legado.

Rosalía sempre

Hoxe celebramos o 175 aniversario do nacemento de Rosalía de Castro (1837-1885),  e esta efeméride sérvenos de escusa para volver ler a súa obra, para falar da súa contribución ao renacemento da lingua galega e para escoitar as moreas de composicións musicais que a súa obra inspirou.

Achegamos a nosa pequena contribución cunha relación de ligazóns de interese e con dúas pequenas mostras da vitalidade da súa palabra na música.

Blog do DÍA DE ROSALÍA

Asociación de escritores en lingua galega (AELG)

Fundación Rosalía de Castro

Texto de Anxo Angueira

Cultura galega.org

En Praza Pública

En Galiciaé

ROSALÍA VIVE!

Adiós, ríos; adiós, fontes;
adiós, regatos pequenos;
adiós, vista dos meus ollos:
non sei cando nos veremos.

Miña terra, miña terra,
terra donde me eu criei,
hortiña que quero tanto,
figueiriñas que prantei,

prados, ríos, arboredas,
pinares que move o vento,
paxariños piadores,
casiña do meu contento,

muíño dos castañares,
noites craras de luar,
campaniñas trimbadoras
da igrexiña do lugar,

amoriñas das silveiras
que eu lle daba ó meu amor,
caminiños antre o millo,
¡adiós, para sempre adiós!

¡Adiós groria! ¡Adiós contento,
¡Deixo a casa onde nacín,
deixo a aldea que conoso
por un mundo que non vin!

Deixo amigos por extraños,
deixo a veiga polo mar,
deixo, en fin, canto ben quero…
¡quen pudera no o deixar…!

Cantares Gallegos (1863)

Tamén Rosalía se adapta a estilos ben diferentes, como nesta interpretación de QUEMPALLOU do poema “Xan”, de Follas Novas (1880).

Xan vai coller leña ó monte,
Xan vai a compoñer cestos,
Xan vai a poda-las viñas,
Xan vai a apaña-lo esterco,
e leva o fol ó muíño,
e trai o estrume ó cortello,
e vai á fonte por augua,
e vai a misa cos nenos,
e fai o leito i o caldo…
Xan, en fin, é un Xan compreto,
desos que a cada muller
lle conviña un polo menos.
Pero cando un busca un Xan,
casi sempre atopa un Pedro.

Pepa, a fertunada Pepa,
muller do Xan que sabemos,
mentras seu home traballa,
ela lava os pés no rego,
cátalle as pulgas ó gato,
peitea os longos cabelos,
bótalles millo ás galiñas,
marmura co irmán do crego,
mira si hai ovos no niño,
bota un ollo ós mazanceiros,
e lambe a nata do leite,
e si pode bota un neto
ca comadre, que agachado
traillo en baixo do mantelo.
E cando Xan pola noite
chega cansado e famento,
ela xa o espera antre as mantas,
e ó velo entrar dille quedo:

—Por Dios non barulles moito…
que me estou mesmo morrendo.
—¿Pois que tes, ña mulleriña?
—¿Que hei de ter? Deita eses nenos,
que esta madre roe en min
cal roe un can nun codelo,
i ó cabo ha de dar comigo
nos terrós do simiterio…
—Pois, ña Pepa, toma un trago
de resolio que aquí teño,
e durme, ña mulleriña,
mentras os meniños deito.

De bágoas se enchen os ollos,
de Xan ó ver tales feitos;
mas non temás, que antre mil,
n’ hai máis que un anxo antre os demos;
n’ hai máis que un atormentado
antre mil que dan tormentos.

24 de febreiro, Día de Rosalía

Radio Redondela e o Servizo de Normalización Lingüística súmanse á celebración do DÍA DE ROSALÍA, no 175 aniversario do seu nacemento.

Seguindo a proposta da AELG, conmemoramos o aniversario do nacemento de Rosalía de Castro o 24 de febreiro de 1837, a muller que nos devolveu a lingua e que representa coma ninguén o espírito do noso país.

Celebrémolo, pois, lendo os seu textos en Radio Redondela, entre as 11.00 e as 13.00 h, para que siga sendo memoria viva!

Día Internacional da Lingua Materna

Hoxe celébrase o DÍA INTERNACIONAL DA LINGUA MATERNA, instituído dende o ano 2000 pola UNESCO. Este ano está dedicado ao “plurilingüismo para unha educación inclusiva”.

A lingua materna é aquela na que as persoas adquiren a capacidade de falar, e o obxectivo desta celebración é contribuír ao recoñecemento da diversidade cultural e lingüística como valores universais, que estreitan a unidade e a cohesión das distintas sociedades.

A data escollida, o 21 de febreiro, coincide co asasinato de varios mozos a mans da policía en 1952, durante unha manifestación para reivindicar que a súa lingua, o Bangla, se convertese nun dos idiomas nacionais de Paquistán.

A importancia da lingua materna maniféstase dende os primeiros días da vida e ata a socialización da/o nena/o, e é na familia onde primeiro se adquire, compartindo logo o espazo vital con outros axentes externos como as escolas infantís ou os medios de comunicación.

A UNESCO aposta este ano por destacar a importancia do acceso da poboación infantil de comunidades lingüísticas non dominantes á educación no seu idioma, como garantía para a súa inclusión. E nisto podemos tamén reinvindicar nós, como galegos, posuidores dunha lingua propia, o noso espazo neste mundo plurilingüe.

“A lingua do noso pensamento e das nosas emocións é o noso ben máis prezado. O plurilingüismo é o noso aliado para velar por unha educación de calidade para todas as persoas, fomentar a inclusión e  loitar contra as discriminacións. A construción dun diálogo auténtico supón o respecto polos idiomas. Toda representación dunha vida mellor, toda aspiración ao desenvolvemento exprésase nunha lingua,  con palabras precisas para darlle vida e comunicala. As linguas son o que somos; protexelas significa protexérmonos”.

Irina Bokova, Directora Xeral da UNESCO

Pódese consultar aquí a MENSAXE COMPLETA.